Einde

Er zijn veschillende delen van dorpen die -einde heten: Zuideinde, Noordeinde, Westeinde en Oosteinde. Dit is het einde van dorp van de dag. In ruim een jaar heb ik ongeveer 330 dorpen beschreven. Er waren 35.000 bezoekers. Enkele maanden geleden was de reservelijst op en ben ik gaan publiceren naar aanleiding van de actualiteit. Het schrijven van die berichten kostte niet veel meer of minder tijd, maar in de praktijk was het toch lastig te combineren met andere dagelijkse bezigheden.

Voorlopig stop ik er dus mee.
Het aantal bezoekers per dag is sinds de eerste maanden niet echt gestegen, gemiddeld zo'n 80 per dag. De dorpen die het vaakst zijn aageklikt zijn geen echte dorpen: Het bericht Sint Maarten gaat over een eiland, Averecht bestaat niet echt en Margarethenhöhe is een tuinwijk van Essen.

Wie weet pak ik de draad later weer op, want boeiend zijn de minionderzoekjes naar de dorpen wel.

Mijn favoriete top 5 is:
Borgo Ottomila
Budel Dorplein
Gaanderen
Idskenhuizen
Viganella

Verder het thema over nieuwe dorpen.

Júzcar

Júzcar is dorp niet ver van Ronda in Andalusië in het zuiden van Spanje. Er woenen ruim 200 mensen.  

Evenals andere dorpen in de bergen rond Ronda, is het dorp sterk beïnvloed door de verdrijving van de Moren en de daaropvolgende herbevolking van het gebied in de late middeleeuwen.

Júzcar is bekend vanwege de eerste tinsmelterij die er werd gevestigd, als in de 18e eeuw (1721). Het dorp was er geschikt voor door de aanwezigheid van veel bos in de buurt, die de benodigde grote hoeveelheden houtskool konden leveren. Er waren op het hoogtepunt 200 werknemers, ongeveer evenveel als het dorp nu inwoners heeft. Door de verder geïsoleerde ligging was de industrie toen hij grootschaliger werd echter niet meer concurrerend, het vervoer van de producten met muildieren en kamelen werkte in het nadeel van het dorp.

In juni kwam het dorp in het nieuws omdat alle huizen en muren in het dorp blauw werden geverfd voor de opnames van de Smurfenfilm Producent van de film beloofde toen om het dorp na afloop in ere te herstellen. Nu het herstellen van het oorspronkelijke dorpsaanzicht aanstaande is, is het echter maar de vraag of de dorpelingen dat ook willen. De blauwe huizen zijn namelijk erg in trek bij toeristen. Er kwamen dit jaar 80.000 extra bezoekers naar het dorp. De verwachting is daarom ook dat de 250 dorpelingen hun huizen blauw willen houden.

 Júzcar ligt hier

Den Ilp

Den Ilp is een dorp in Noord Holland met ongeveer 1000 inwoners. Het dorpje ligt aan de rand van de Zaanstreek ten noorden van Amsterdam. Het gebied rond het dorp werd in de middeleeuwen ontgonnen en als veenweidegebied door veetelers gebruikt. Het was een typische vaarpolder, waar het vervoer vooral met schuiten over water plaatsvond. In het gebied werd ook veen gewonnen, waardoor de wateren steeds breder en het stroken land steeds smaller werden. Dat petgaten en legakkerlandschap is verder vrij zeldzaam ten noorden van het IJ.

Veel van dat turfwinningslandschap is er trouwens tegenwoordig helemaal niet meer terug te vinden. Het gebied het Twiske, ten westen van het dorp werd in de jaren zestig van de vorige eeuw grotendeels verwoest doordat men zand van onder het veen ging winnen voor de aanleg van de Coentunnelweg in Amsterdam. De zandwinningsplas die daardoor ontstond is tegenwoordig in gebruik als natuur- en recreatieplas.

Het dorp Den Ilp werd beroemd omdat de excentrieke kunstenaar Anton Heyboer er woonde. Nog steeds heeft een van zijn toenmalige bruiden er een galerie. Volgens de Telegraaf zouden de Hells Angels hun oog hebben laten vallen op een voormalige houthandel in het dorp, nu ze van hun clubhuisterrein aan de Wenkebachweg in Amsterdam worden verdreven. Volgens de Angels en de gemeente waar Den Ilp onder valt is dat echter onjuist. Storm in een glas water dus. De Ilpenaren zijn daarom weer gewoon verder gegaan met wat Anton Heyboer ze heeft nagelaten: het versieren van het dorp met buitensporige kerstverlichting.

Den Ilp ligt hier

Uithuizermeeden

Uithuizermeeden is een dorp met ongeveer 2700 inwoners in het noorden van Groningen. Het dorp is ontstaan op de belangrijkste kwelderwal van het Hogeland, maar in tegenstelling tot de dorpen westelijker dan Uithuizermeeden vrij recent. Uithuizermeeden is namelijk pas ontstaan in de 12e of 13e eeuw. In die tijd waren er al dijken aangelegd. Uithuizermeeden is dus geen wierdedorp. De naam van het dorp is afgeleid van Uithuizen, een dorp westelijker. Hier lagen de meeden, de gras en hooilanden van dat dorp.
Omdat de Waddenzee steeds vruchtbare klei afgezette ontstond door het recht van aanwas een rijke boerenstand. Hiervan getuigen de grote boerderijen of borgen in de omgeving van het dorp. De bekendste in Uithuizermeeden is de Rensumaborg.
In de negentiende eeuw werd de oorspronkelijke langgerekte structuur van het dorp doorsneden door de spoorlijn Groningen-Roodeschool, waarvan Uithuizermeeden het een-na-laatste station is.
Twee andere beeldbepalende gebouwen in het dorp zijn het voormalige gemeentehuis, ontworpen door A.L. van Wissen, die sterk werd beïnvloed door Berlage en de 13e eeuwse Mariakerk met een opvallende neoclassicistische toren met felblauwe daken.
Op Google  Earth is het centrale plein, het Jan van Veenplein, een grote zandvlakte. Er werd in 2009, toen de beelden werden gemaakt een nieuwe bestrating aangelegd. Vandaag waaide de kerstboom op het plein om. Hij blijft wegens de verder deze week voorspelde wind, in elk geval tot het eind van de week liggen. In Uithuizermeeden is tenslotte een weestation, hier kun je lezen hoe het op dit moment met de wind in het dorp is.

Uithuizermeeden ligt hier

Sassenheim

Sassenheim is een dorp in de Bollenstreek met ongeveer 15.000 inwoners. De bollenteelt kwam tot stand op de oude strandwallen, die hier bij de Kager Plassen ongeveer tot 8 km landinwaarts als paralelle ruggen in het landschap liggen, gescheiden door laagtes die zijn opgevuld met veen.
De oude infrastructuur loopt over de strandwallen. Zo ligt Sassenheim aan de oude weg van Haarlem naar Leiden. De trekvaart tussen beide steden ligt in de laagte evenwijdig aan deze strandwal. Deze trekvaart werd in de negentiende eeuw ook de spoorlijn tussen de twee steden aangelegd. Er waren wel enkele haltes aan deze spoorlijn, waaronder bij Lisse, Voorhout en Hillegom, maar deze werden in de jaren ’40 weer gesloten. De halte bij Lisse is in de jaren ’90 nog 3 jaar open geweest toen de particuliere treindienst van Lovers er een lijn op opende. Station Voorhout, werd in 1997 weer geopend, Hillegom in 2000.
De goede toegankelijkheid van de strandwallen maakte het gebied een populair woongebied. Al vroeg uitte zich dat in het ontstaan van kastelen, bij Sassenheim is bijvoorbeeld nog de ruïne van het kasteel Teijlingen terug te vinden, waar Jacoba van Beieren als gravin van Holland en Zeeland haar laatste dagen sleet.
Later kwamen rijke lieden uit de steden in de Bollenstreek hun optrekjes bouwen.
Sassenheim had in tegenstelling tot Lisse en Hillegom nooit eerder een station, als gemeente lag het niet aan het spoor. Door de opening van de Schiphollijn, die in de jaren ’80 fasegewijs wed aangelegd veranderde dat. Toch duurde het nog tot dit jaar voordat Sassenheim ook een station kreeg. Dat is met ingang van de dienstregeling 2012  vandaag in gebruik genomen.

Sassenheim ligt hier

Rozenburg

Rozenburg is een dorp in de gemeente Rotterdam op het gelijknamige eiland Rozenburg. Dat eiland ligt tussen de Nieuwe Waterweg en het Hartelkanaal. Ten oosten en westen is Rozenburg helemaal ingesloten door de havengebieden van de Botlek en Europoort. Rozenburg ligt dus temidden van de chemische industrie in een poldertje onder de zeespiegel. Er wonen in het dorp ongeveer 12.500 mensen.

Rozenburg was vandaag in het nieuws vanwege de Blankenburgtunnel die Minister Schulz van Haegen graag wil aanleggen. Deze verbinding moet een snelle link worden tussen de A15 in Europoort en de A20 bij Maassluis. De meest nabije vaste oeververbinding onder de Nieuwe Waterweg / Nieuwe Maas door is nu nog de Beneluxtunnel, die 7 km verder landinwaarts ligt. Daarmee wordt de nieuwe tunnel een belangrijke ontlasting voor die tunnel en het stuk A15 tussen Europoort (en daarbij ook de Maasvlakte met containerterminals die veel vrachtverkeer genereren) en Rotterdam. Voor de inwoners van Rozenburg vervangt de Blankenburgtunnel vooral het veer naar Maassluis. Dat veer kan per keer 40 auto’s meenemen. Net als voor de pont zal straks voor de tunnel moeten worden betaald. Meer erover kon je vandaag lezen in het AD.

Rozenburg ligt hier

Het Dorp

Eigenlijk wel gek dat Dorp van de dag nog niet eerder aandacht besteedde aan “het Dorp”.  Het Dorp is een woongemeenschap in Arnhem, voor mensen met een ernstige handicap. Door de aangepaste infrastructuur, kunnen zij gemakkelijker wonen in deze omgeving. Het dorp werd gerealiseerd na de eerste grote Nederlandse televisieactie gepresenteerd door Mies Bouwman in 1962. Er werd zo’n 16 miljoen gulden opgehaald, een voor die tijd erg hoog bedrag.

Een kolonie met gehandicapten is 50 jaar later niet meer van deze tijd. Lichamelijk gehandicapten worden nu zoveel mogelijk in de eigen omgeving gehuisvest. De veroudering van het complex, samen met deze nieuwe inzichten hebben geleid tot een grondige renovatie en een aanpassing van het idee van het dorp. Het dorp wordt daarmee een gewone wijk, met behalve nog steeds veel gehandicapten (waarvoor de voorzieningen blijven) ook gewone bewoners. Dit bleek vandaag uit het masterplan Het Nieuwe Dorp, dat B en W van Arnhem samen met zorggroep Siza, revalidatiecentrum Groot Klimmendaal en de besturen van verschillende bijzondere scholen in de wijk hebben ontwikkeld.

Het nieuwsitem over Het Dorp in Arnhem van Omroep Gelderland vind je hier.

Het dorp ligt hier

Dalfsen

Dalfsen is een drop met bijna 8000 inwoners in Overijssel. Anders dan plaatsen van een vergelijkbare grootte langs de Overijsselse Vecht, zoals Ommen, Hardenberg en Gramsbergen, kreeg Dalfsen nooit stadsrechten. Het verlenen van die rechten werd belemmerd door de bewoners van het kasteel Rechteren aan de zuidzijde van de Vecht. Het kasteel wordt al 600 jaar door dezelfde familie bewoond en is niet toegankelijk voor het publiek.

Een stukje stroomopwaarts langs de Vecht ligt het congreshotel Mooirivier. Volgens de site van het hotel is de naam ontleend aan de Vecht. Maar een associatie naar de plaats en rivier Mooirivier in Zuid Afrika ligt voor de hand. Dat Mooirivier heeft 10.000 inwoners en erbij is een waterval van 50 meter breed en 80 meter hoog. In de omgeving liggen de bekendste stoeterijen van Zuid Afrika.

Mooirivier in Dalfsen is dit weekend de plaats waar de FNV confereert over haar toekomst.

Dalfsen ligt hier

Moorivier ligt hier

Rouveen

Rouveen is samen met Staphorst een strook lintbebouwing van ongeveer 8 kilometer langs de oude Rijksstraatweg tussen Meppel en Zwolle. In Rouveen wonen ruim 3000 mensen. De boerderijen in Rouveen zijn van het Staphorster type, dat wil zeggen met een rieten dak en het kenmerkende blauwgroene schilderwerk. Het aantal vrouwen in klederdracht is in vergelijking met Staphorst wel lager.

Bij Rouveen lag aan het Conradkanaal het werkkamp Conrad. In 1929 werd dit werkkamp gesticht om werkloze mannen in de ruilverkaveling aan het werk te zetten. Er konden 192 werkelozen in het kamp verblijven. In de Tweede Wereldoorlog werden Joodse mannen uit Amsterdam, Meppel en Staphorst in het kamp gehuisvest. Zij moesten in Staphorst de Afschuttingsweg en de sloot ernaast aanleggen. Het kamp fungeerde als een soort buffer voor verder transport naar Kamp Westerbork. Zo waren ze alvast van hun familie geisoleerd.

Na de oorlog (1952 -1960) woonden 180 geëvacueerde Molukse KNIL-militairen met hun gezinnen in het kamp. Een van de barakken werd gebruikt als kerk. De integratie van de Molukkers in het kamp en de Rouveners verliep echter stroef.

Op 24 september 2011 is een gedenksteen voor de Molukkers onthuld. De bij die gelegenheid gemaakte documentaire Vreemdelingen en Bijwoners wordt vanavond op TV vertoond (NED 2, 23.00 uur). Meer over de documentaire lees je hier. 

 

Rouveen ligt hier

Zwaanshoek

Zwaanshoek is dorp met ruim 1700 inwoners in de Haarlemmermeerpolder bj Bennebroek.  Tot in de jaren '50 heette het bebouwingslint langs de Ringvaart Bennebroekerbuurt, pas daarna kreeg het de dorpsstatus. In de jaren ’70 en ’80 ontstonden er nieuwbouwbuurten. De naam Zwaanshoek ontstond na de inpoldering van de Haarlemmermeer in de negentiende eeuw, toen er in dit gebied veel zwanen huisden. Op dit moment is de omgeving van Schiphol, waar Zwaanshoek ook bij hoort, in het nieuws door de grote aantallen ganzen die het vliegverkeer hinderen. Zwaanshoek zou daarom nu ook Ganzenhoek kunnen heten. Maar dan nog.....

Zwaanshoek is een van de dorpen in Nederland waarvan de naam deels is doorgestreept in de afgelopen dagen. Dat is gebeurd door een actiebeweging die zich “streep door de natuur” noemt. De groep streept hele of halve verwijzing naar verschijnselen uit de natuur op plaats en straatnaamborden door als protest tegen het natuurbeleid van het kabinet-Rutte. Veel meer voorbeelden van de actie vind je op streepdoordenatuur.  Ook de foto komt van die site.

De auteur van dorpvandedag vreest nu zelf overigens onvindbaar te worden. In zijn buurt zijn alle straten vernoemd naar waterplanten, zonder toevoegingen van -straat, -pad of -plein.

Zwaanshoek ligt hier

Gorleben

Gorleben is een dorp aan de Elbe in het oosten van de Duitse deelstaat Niedersachsen. Er wonen ongeveer 650 mensen. In de tijd dat Duitsland gescheiden was in Oost en West-Duitsland was Gorleben een van de meest afgelegen dorpen van West-Duitsland. Het dorp wordt aan drie zijden omringd door voormalig Oost-Duits grondgebied (Brandenburg en Sachsen Anhalt).

Gorleben is een van rijkste gemeenten van Niedersachsen. Dat heeft het dorp de danken aan de tijdelijke opslagplaats voor radioactief afval uit kerncentrales.

Die tijdelijke opslagplaats is een grote betonnen hal met wanden van 0,5 meter dikte twee kilomeer ten zuiden van het dorp. De locatie ervan is gekozen op grond van de zoutkoepels eronder, waar in de toekomst een definitieve opslag zou moeten komen (Atommüll-Endlager). Dat die nog niet tot stand gekomen is, heeft te maken met de onzekerheid over de veiligheid ervan. De locatie Gorleben werd namelijk in de jaren ’70 gekozen op grond van criteria die niet allemaal met veiligheid te maken hadden. Ook economie, bevolkingsdichtheid, en dergelijke speelden een rol. En wellicht ook de afgelegen ligging, aan drie kanten begrensd door het (toen nog) buitenland. Het gebrek aan transparantie en verantwoording van de keuze voor Gorleben als opslagplaats is een van de redenen waarom er nog steeds heftig tegen de opslag van radioactief afval ter plaatse wordt gestreden.

Sinds afgelopen woensdag er weer een kerntransport onderweg naar Gorleben. Het is voor het eerst sinds Duitsland eerder dit jaar besloot in 2022 alle kerncentrales te willen sluiten naar aanleiding van de kernramp in Fukushima in maart. Het is voorlopig het laatste transport. Volgens schattingen zijn er in Duitsland op dit moment zo'n 20.000 tegenstanders van kernenergie op de been. Vannacht is 10 meter rails met 7 daaraan vastgeketende betogers verwijderd. De trein kan weer verder als er nieuwe rails zijn ingezet.

Gorleben ligt hier

Veghel

Veghel is een dorp met rim 25.000 inwoners in de Meijerij van ’s Hertogenbosch in Brabant. Veghel is een regionaal centrum. De plaats had vanouds een handelsfunctie en was daarom een groter dorp. In de negentiende eeuw kreeg het dorp groeimpulsen door de aanleg van de Zuid Willemsvaart (1822-1826) en de spoorlijn Roosendaal-Tilburg-Boxtel-Veghel-Gogh-Wesel (1870). Vooral voedselhandelaren vonden dat een aantrekkelijke vestigingsplaatsfactor. Sligro, Van den Boer (party-catering) en Van Eerd (Jumbo) vestigden in het begin van de 20^e eeuw hun bedrijf in Veghel en hebben er nog steeds hun hoofdkantoor.

Vandaag kwam Jumbo in het nieuws omdat het C1000 overname. De Veghelse kruidenier wordt daardoor met 25% marktaandeel na Albert Heijn de grootste supermarktketen van Nederland.

Veghel is tevens de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente. Twee dorpen in de gemeente Veghel waren al eerder dorp van de dag: Erp (27 januari 2011) en Mariaheide (22 december 2010).

Veghel ligt hier

Grubbenvorst

Grubbenvorst is een dorp ten noorden van Venlo. Het dorp heeft een kleine 5000 inwoners. Het dorp is ontstaan uit een kasteel, Grubben. De naam van het dorp was aanvankelijk Vorst, maar na verloop van tijd werden de namen van het kasteel en het dorp erbij samengetrokken.

Een mooi fenomeen in Grubbenvorst is de jaarlijkse motorzegening in april ieder jaar, waar ik een aantal jaar geleden tijdens een Pieterpadwandeling eens in verzeild raakte.

Grubbenvorst is vandaag dorp van de dag omdat het een van de dorpen in Nederland is, waar een grote megastal is gepland. Die megastallen zijn vandaag in het nieuws, omdat staatssecretaris Bleker vandaag aangaf vooralsnog geen beleidwijzigingen voor of tegen megastallen te willen.

Het begrip megastal is niet duidelijk gedefinieerd. in Wikipedia zocht ik tevergeefs naar het onderwerp. Het is dus zo onduidelijk, dat nog niemand zich aan het onderwerp heeft gewaagd. Alterra (Universiteit Wageningen) spreekt over bedrijven die op één locatie minimaal 7500 vleesvarkens, 1200 fokvarkens, 120.000 leghennen, 220.000 vleeskuikens, 250 melkkoeien of 2500 vleeskalveren houden. De voor- en nadelen van megastallen zijn ook niet helder op een rij te krijgen. Er spelen veel verschillende en vaak tegenstrijdige belangen een rol: dierenwelzijn, mestproblematiek (grond), ammoniakuitstoot (lucht), dierengezondheid, menselijke gezondheid (vlees), gezondheid van de omwonenden en werknemers, productieprijs, bestaansmiddel van andere (gewone) boeren, logistiek en overlast voor de omgeving. Bovendien staan tegenover deze thema’s omgekeerde effecten op grotere afstand. Als alle varkenshouderijen in de omgeving van Venlo rond Grubbenvorst worden geconcentreerd, wordt de overlast in de rest van de regio van deze sector minder. Grubbenvorst zou dan als dorp wel moeten worden verplaatst. Meer daarover lees je hier.

Grubbenvorst ligt hier

Eastermar (Oostermeer)

Eastermar (Oostermeer) is een dorp met ongeveer 1500 inwoners tussen het Bergumermeer en De Leijen. Het dorp is voortgekomen uit een handelsnederetting aan de Lits, het water dat de twee meren verbindt. Die handelsnederzetting onstond tijdens de vervening van het gebied bij het dorp Hoogzand, dat ook echt ten oosten van het Bergumermeer ligt.
De omgeving van Eastermar is bekend vanwegen het onaangetaste houtwallenlandschap, dat vroeger een veel groter deel van de Friese Wouden kenmerkte.
Oostermeer is vandaag dorp van de dag, omdat de kranten vandaag vol stonden met Doutzen Kroes. Zij speelde een rol in Nova Zembla, de eerste Nederlandse 3D-film, die maandag in première ging. Het wereldberoemde topmodel komt nog graag terug haar geboortedorp Eastermar en is ambassadeur voor de campagne “Praat mar Frysk” en campagne voor Friestaligen om ook in het openbare leven het Fries als voertaal te gebruiken.

 Eastermar ligt hier

Betondorp (Amsterdam oost)

Betondorp

Betondorp is een buurt in het Amsterdam Oost tussen de Gooiseweg en de Middenweg en de A10 en de Nieuwe Oosterbegraafplaats, die werd gebouwd tussen 1923 en 1925. De plannaam voor de buurt was Tuindorp Watergraafsmeer, maar doordat voor veel beton werd toegepast bij de bouw van de woningen,werd de buurt al snel Betondorp genoemd. De buurt was bedoeld als experiment om de mogelijkheden te verkennen van de toepassing van beton in de woningbouw.  Baksteen was in de tijd tussen de wereldoorlogen duur en na het einde van de Eerste Wereldoorlog was de vraag naar woningen groot. Het voordeel van beton was dat het goedkoper was dan baksteen en dat met minder arbeidskrachten gebouwd kon worden. Metselaars waren in de jaren ’20 ook schaars.

Het stedebouwkundige ontwerp van betondorp is gegrond op de tuinstadidee van Ebenezer Howard (zie ook Margarethenhöhe en andere wijken in dorp van de dag in oktober 2010). Betondorp was gebouwd rond een centraal plein, de Brink, met de belangrijkste voorzieningen. De opzet van de buurt was ruim voor de begrippen van die tijd met veel plantsoenen en eigen tuinen. De straatnamen verwijzen naar de landbouw.

In een van die straten, de Akkerstraat, groeide vanaf in 1947 Johan Cruijff op. Na zijn actieve voetbalcarriëre bleef hij een opmerkelijke bekende Nederlander. Een van zijn bijnamen ontleent hij aan de buurt waar hij opgroeide: het orakel van Betondorp. Hij woonde echter al lang niet meer in deze buurt, toen hij die status verwierf. Cruijff was deze week veel in het nieuws.

Betondorp ligt hier

Eemnes

Eemnes is een dorp op de grens van de provincies Utrecht en Noord Holland. Het dorp ligt langs de Wakkerendijk, de dijk die een deel van het Eemland, waardoor de Eem vanuit Amersfoort stroomde naar de Zuiderzee, beschermde tegen overstromingen. De meeste oude boerderijen staan dan ook aan de westzijde van de dijk.

Eemnes heeft stadrechten, twee keer zelfs. Het dorp bestaat uit Eemnes binnen en Eemnes buiten. Beide delen kregen ooit stadsrecht. Met 9000 inwoners in de hele gemeente heeft Eemnes echter een dorps karakter. Ook een aardig detail is dat de grootste partij in de gemeenteraad Dorpsbelang heet.

Het meest gezichtsbepalende gebouw in Eemnes is de Sint Nicolaaskerk in Eemnes Buiten. De kerk stamt uit de zestiende eeuw, maar de Utrechtse invloed is duidelijk herkenbaar in de architectuur van de toren, die sterk doet denken aan die van de dom in Utrecht.

Wat bevolkingsopbouw betreft is Eemnes een typische Randstedelijke forensengemeente. De bevolkingsgroep van 20-29 jaar is zwaar ondervertegenwoordigd in het dorp. Veertigers en vijftigers zijn goed vertegenwoordigd in het dorp. Toepasselijk in deze tijd is dat in de hoofdpiet vijftig jaar geleden in het dorp met de Sint Nicolaaskerk is geboren.
Sinds kort heeft Eemnes een heuse historische canon van de geschiedenis. Meer daarover lees je hier.

Eemnes ligt hier

Beltrum

Beltrum is een dorp met ongeveer 3000 inwoners in de Achterhoek. De gemeente Berkelland, waar het dorp toe hoort, heeft een sloopvergunning afgegeven voor de voormalige zuivelfabriek in het dorp, maar daar komen dorpsbewoners gesteund door De Stichting Industrieel Erfgoed Gelderland-Flevoland en de Erfgoedvereniging Bond Heemschut nu tegen in verweer.

Het plan van de gemeente Berkelland is om op het terrein van de fabriek nieuwe woningen te bouwen. Het aantal geplande woningen is door de voorziene bevolkingskrimp die ook in dit deel van het Nederlandse platteland aan de orde is, al bijgesteld van 35 naar 23 woningen.

Volgens de genoemde stichting en vereniging heeft de voormalige zuivelfabriek een enorme cultuurhistorische en architectonische waarde. Het gebouw is echter geen rijksmonument, zoals in het dorp verder alleen de kerk en een vroeg negentiende eeuwse boerderij zijn.

Beltrum ligt hier

Viganella

Viganella is het dorp van de ondergaande zon. Onder natuurlijke omstandigheden ging de zon in het dorp op 11 november onder, om op 2 februari weer op te komen. Niet dat Viganella boven de poolcirkel ligt, hoewel het  er wel langdurig kan sneeuwen. Nee, het dorp ligt tegen de Zwitserse grens in de Italiaanse Alpen, in een dal ten westen van Domodossola. En omdat het op de noordhelling van het dal ligt, krijgt het dorp tijdens de kortste winterdagen geen zon.

In 2006 veranderde dat. Niet omdat er een berg werd opgeblazen of omdat het dorp werd verplaatst, maar omdat ten noorden van het dorp, hoger op de helling, een spiegel van 40 vierkante meter werd geplaatst, die zo gericht wordt, dat de zonnestralen naar het centrum van het dorp worden gekaatst. Dat maakt nog 204 inwoners tellende dorpje heel bijzonder. Het was de eerste plaats op het noordelijk halfrond ten zuiden van de poolcirkel, waar de zonnestralen vanuit het noorden het dorp beschijnen. Diverse bezoekers uit andere “donkere” dorpjes hebben Viganella inmiddels bezocht om de ervaringen van de bewoners van dit Piemontese te peilen. En dat alles voor 500€ per dorpsbewoner. Dat zonlicht kunnen de Italianen straks misschien wel niet meer betalen.

Een korte documentaire over het dorp kun je hier bekijken. Een wat meer technische uitleg hier.

Viganella ligt hier

Averecht (Kanis)

Kanis is een dorp in de provincie Utrecht onder Kamerik. Het dorp is een middeleeuwse veenontginning ten noorden van Woerden, doorsneden door een noord-zuid lopende wetering. Kamerik is protestants, Kanis is een katholieke dorp, zoals er nog wel enkele zijn in het Utrechts-Hollandse veenweidegebied.

Kanis was de afgelopen dagen uitgebreid in het nieuws als Averecht, dat de intocht van Sinterklaas probeerde binnen te halen onder leiding van burgemeester Nicolien Wellicht ten Overvloede en haar compagnon L. Rozenwater. Gelukkig is het vanmiddag op het nippertje net goed gekomen, nadat Jeroen Kramer met de klimpiet de vlag van de toren van de Hippolytuskerk had verwijderd en teruggebracht naar Dordrecht. Dat hebben ze overigens erg snel gedaan.

 Averecht (
Kanis) ligt hier

Vreeswijk (Nieuwegein)

Vreeswijk is een voormalig dorp aan de Lek in het huidige Nieuwegein. Het dorp werd voor het eerst genoemd in de tiende eeuw, in de lijst bezittingen van het Sint Maartenskapittel in Utrecht. Het heette toen Fresionouuic, oftewel Friezenwijk. Die naam doet een oudere oorsprong vermoeden. De Friezen handelden in de Romeinse tijd al in de streek rond de grote rivieren en met name in de vroege middeleeuwen. De oude handelsstad Dorestad  (bij het huidige Wijk bij Duurstede), was een haven van waaruit de Friezen het hele Noordzeegebied bevoeren. Uit die tijd stammen ook de wederzijdse invloeden van de Angelsaksische talen (o.a. Fries en Engels).

Vreeswijk is vandaag dorp van de dag, omdat het Sint Maarten is, en omdat de eerste school waar ik ooit werkte vandaag in het nieuws is. Op het Anna van Rijn college werd woensdag een adjunct-directeur gearresteerd op verdenking van mishandeling (overigens op een andere locatie als waar ik destijds werkte). Het Brabants Dagblad schreef erover.

Vreeswijk ligt hier